Wednesday, 30 March 2022

समानार्थी शब्द (४००)

 🌳समानार्थी शब्द🌳


1.    अभिनेता – नट


2.   अश्व – घोडा ,तुरग,वारू,तुरंगम,वाजी


3.   अपराध -गुन्हा


4.   अग्नि – विस्तव,वन्ही ,पावक ,अनल,आग


5.   अत्याचार – जुलूम,अन्याय


6.   अचल – पर्वत,स्थिर,शांत


7.   अपाय – इजा,त्रास


8.   अमृत – संजीवनी,सुधा,पीयूष


9.  अवचित – अचानक,एकदम


10.अवर्षण – दुष्काळ


11. अमित – अगणित,असंख्य,अमर्याद


12.  अस्त – मावळणे


13.   अविरत – अखंड,सतत


14.   अर्थ – मतलब,उद्देश,हेतू,भावार्थ,तात्पर्य,भाव


15.  अक्षय – न संपणारा


16. अही – भुजंग,सर्प,साप


17. अवहेलना – अपमान


18. अनर्थ – संकट,अरिष्ट


19. अनुरक्ता – प्रेमात पडलेली


20.अभियान – मोहीम


21. अभिषेक – अभिशेष,अभिषव


22.अभ्यास – सराव,व्यासंग,परिपाठ


23.अरण्य – वन,रान,कानन,जंगल,विपिन,अटवी


24.अभिनय – हावभाव,अंगविक्षेप


25. अहंकार – घमेंड,गर्व


26. आगत्याने – स्वागतशील दृष्टीने


27. अर्जुन – पार्थ,भारत,किरीट,फाल्गुन,धनंजय


28.आई – माय,माऊली,माता,जननी,जन्मदात्री,मातोश्री


29.आमूलाग्र – मुळापासून शेंड्यापर्यंत


30.आरसा – दर्पण


31. आकांक्षा – इच्छा


32. आण – शपथ


33.आकाश – नभ,गगन,अंबर,आभाळ,खग,व्योम,तारांगण,अवकाश,अंतरिक्ष


34.आयुष्य – जीवन


35.आळशी – ऐदी,कामचुकार,सुस्त,मंद,निरुद्योगी,उठाळ,आळसट


36.आनंद – आमोद,हर्ष,तोष,मोद,संतोष,प्रमोद


37.आस्था -जिव्हाळा,आदर,अगत्य,आपुलकी


38.आश्चर्य – अचंबा,नवल,विस्मय


39. आज्ञा – हुकूम,आदेश


40. आपत्ती – संकट


41.आकाशवाणी – नभोवाणी


42.आहार – भोजन,खाद्य


43.आमरण – मरेपर्यंत


44.आसन – बैठक


45. आठवण – स्मरण,स्मृती


46.आस – इच्छा,मनीषा


47.आसक्ती – हव्यास,लोभ


48.अंग – तनू,काया,शरीर,देह


49. अंगार – निखारा


50.अंगना – स्त्री


51. अंत – अखेर,शेवट


52.अंतरिक्ष – अवकाश


53. इहलोक – मृत्यूलोक


54.इशारा – खूण,सूचना


55. इंदू – चंद्र


56. इंद्र – देवेंद्र ,सुरेन्द्र


57. इच्छा – मनीषा,अपेक्षा,आशा,वासना,आराजू,आकांक्षा


58. ईश्वर – प्रभू,परमेश्वर,देव,ईश,अलक्ष,अलक,आनंदघन


59. उणीव – न्यून,न्यूनता,कमतरता


60.उपवन – बाग,बगीचा,उद्यान,वाटिका


61. उदर – पोट


62. उतारू – यात्रिक,प्रवासी. यात्रेकरू


63. उदास – खिन्न,दु:खी


64.उपनयन – मुंज


65.उंट – उष्ट्र,उष्टर


66.उत्कर्ष – भरभराट,वाढ,संपन्नता


67.उपद्रव – छळ,त्रास


68.ऊर्जा -शक्ती


69.ऊन – ऊर्ण,लोकर


70. ऋषि – साधू,मुनी


71. एकजूट – ऐक्य,एकता,एकी


72.ऐतोबा – काम न करणारा


73.ऐश्वर्य – वैभव,श्रीमंती


74. औक्षण – ओवाळणे


75. कष्ट – मेहनत,श्रम


76.करमणूक – मनोरंजन


77.कट – कारस्थान


78.कटी – कंबर


79.कृष्ण – मुरलीधर,देवकीपुत्र,मुरारी,कन्हैया,वासुदेव,कान्हा


80.कठोर – निर्दय,निष्ठुर


81.कनक – कांचन,सोने,सुवर्ण,हेम


82.कमळ – अंबुज,पंकज,राजीव,पुष्कर,कुमुदिनी,सरोज,पद्म,नलिनी,नीरज,अब्ज


83.कपाळ – भाल,लल्लाट,मस्तक,कपोल,अलिक,निढळ


84.काठ – किनारा,तीर,तट


85.कासव – कूर्म,कच्छ,कमठ,कच्छप


86.काळजी – आस्था,फिकीर,कळकळ,चिंता


87.कान – श्रवण,श्रोत्र,कर्ण


88.काळोख – तिमिर,अंधार,तम


89.कावळा – एकाक्ष,काक,वायस,काऊ


90.काष्ठ – लाकूड


91. किल्ला – तट,दुर्ग,गड


92.किंकर – अनुचर,सेवक,दास,भृत्य


93.किरण – रश्मी,कर,अंशु,मयुख


94.किमया – चमत्कार,जादू


95.क्रीडा – मौज,खेळ,विहार,विलास,मनोरंजन


96.कुटी – झोपडी


97. कुरूप – बेढब,विद्रूप,आकाररहित


98. कोकीळ – पिक,कोयल,कोगुळ


99.कृपण – चिक्कू ,कंजूष,हिमटा,खंक,कोमटा


100.कृश – हडकुळा


101.खडक – पाषाण ,खूप मोठा दगड


102.खटाटोप – मेहनत,प्रयत्न,धडपड


103.खल – दुष्ट,नीच,दुर्जन


104.    खळ – दुर्जन


105.    खजिना -भांडार,तिजोरी,द्रव्य,कोश


106.    खग – विहग,पक्षी,द्विज,अंडज,शंकुट


107.    खड्ग – तलवार


108.    खूण – निशाणी,चिन्ह,संकेत


109.    खून – हत्या,वध


110.     खेडे – ग्राम,गाव


111.      खंत – दु:ख,खेद


112.     ख्याती – कीर्ती,प्रसिद्धी


113.     गवई – गायक


114.     ग्रंथ – पुस्तक


115.     गरज – निकड,आवश्यकता,जरूरी


116.     गनीम – अरी,शत्रू


117.      गर्व – अहंकार


118.     गरुड – खगेंद्र,द्विजराज,वैनतेय,खगेश्वर


119.     गणपती - लंबोदर,गौरीसुत,गजानन,विनायक,एकदंत,प्रथमेश,गजवदन,गौरीनंदन,गणेश,विघ्नहर्ता,गणराय,चिंतामणी


120.    गरुड – द्विजराज,वैनतेय,खगेंद्र


121.     गृहिणी – घरधनीण


122.     गर्दी – खच,दाटी


123.    गाणे – गीत


124.    गाय – गो,धेनू,गोमाता


125.     गोष्ट – कहाणी,कथा


126.    गौरव – सत्कार,सन्मान,अभिनंदन


127.     गंध – परिमळ,वास


128.    घर – गृह,सदन,निवास,निकेतन,आलय,भवन,धाम


129.    घोडा – अश्व,हय,तुरग,वारू


130.    घास – कवळ,ग्रास


131.     चेहरा – मुख,तोंड,आनन,वदन


132.     चौफेर – सर्वत्र,चहूकडे


133.    चंद्र – शशांक,शशी,राजनीनाथ,इंदू,सुधाकर,सोम,हिमांशु,शुधांशु,निशानाथ,विधू


134.    चांदणे – ज्योत्स्ना,चंद्रिका,कौमुदी


135.     चवताळणे – रागावणे,चिडणे


136.    छडा – आवड,नाद


137.     छिद्र – भोक


138.    जरा – म्हातारपण


139.    जरब – दबदबा,दरारा,धाक,दहशत,वचक


140.     जयघोष – जयजयकार


141.     जमीन – भू,भूई,भूमी


142.    जिन्नस – पदार्थ


143.    जीवन – पाणी,आयुष्य,जल


144.    जिव्हाळा – प्रेम,माया,ममता


145.    जीर्ण – जुने


146.    ज्येष्ठ – वरिष्ठ,मोठा


147.     जल – जीवन,पाणी,नीर,सलिल,उदक


148.    झाड – तरु,वृक्ष,द्रुम,पादप,शाखी,अगम


149.    झुंबड – रीघ,गर्दी,थवा,दाटी,खच


150.    झुंज – संग्राम,लढा,संघर्ष


151.     झेंडा – निशाण,ध्वज,पताका


152.     झोका – हिंदोळा


153.     टंचाई – कमतरता


154.    ठसा – खूण


155.     ठग – लुटारू


156.    ठक – लबाड


157.    ठेकेदार – मक्तेदार,कंत्राटदार


158.    डोके – शिर,मस्तक,माथा,शीर्ष


159.    डोंगर –नग,पर्वत,अचल,शैल


160.    डोळे – अक्ष,चक्षू,नेत्र,लोचन,नयन,आवाळू


161.     ढग – जलद,मेघ,अंबुद,अभ्र,पयोद


162.    ढीग – रास


163.    तलाव – सारस,कासार,तळे,तटाक,तडाग,सरोवर


164.    त्वेष – आवेश,स्फुरण


165.     तरुण – युवक,जवान


166.    तारुण्य – ज्वानी,यौवन,जवानी


167.     ताकद – बल,शक्ती


168.    तोंड – तुंड,मुख,आनन,वदन


169.    तारे – चांदण्या,नक्षत्रे,तारका


170.    तारू – गलबत,जहाज


171.      तलवार – खड्ग,समशेर


172.     तिमिर – काळोख,अंधार


173.     तृष्णा – लालसा,तहान


174.     तृण – गवत


175.     तुरुंग – कैदखाना,कारागृह,बंदीखाना


176.     थंड – गार,शीतल,शीत


177.     थवा – घोळका,गट,समुदाय,जमाव,चमू


178.     दंत – दात


179.     दंडवत – नमस्कार


180.    दास – नोकर,चाकर


181.     दारा – पत्नी,बायको


182.    दानव – दैत्य,असुर,राक्षस


183.    दागिना – भूषण,अलंकार


184.    दिन – वासर,दिवस,अह,वार


185.    दीन – गरीब


186.    दुजा – दुसरा


187.     दुनिया – जग


188.    दुर्दशा – दु:स्थिति,दुरवस्था


189.    दुर्धर – गहन,कठीण


190.    दूध – दुग्ध,पय,क्षीर


191.     दैत्य – असुर,राक्षस,दानव


192.    देव – ईश्वर,ईश,सुर,परमेश,अमर,परमेश्वर


193.    दैन्य – दारिद्रय


194.    देऊळ – देवालय,राऊळ,मंदिर


195.    धरती – पृथ्वी,वसुंधरा,धरणी,क्षोणी,वसुधा,धरित्री,मही,भूमी,रसा,अवनी


196.    धवल – शुभ्र,पांढरे


197.     धनुष्य – कोदंड,चाप,तिरकमठा,धनू,कमटा,कार्मुक


198.    धन – संपत्ती,पैसा,वित्त,संपदा,द्रव्य,दौलत


199.    धूर्त – भांडखोर,लबाड,लुच्चा,चलाख,अरकाट,लफंगा,कावेबाज


200.  नगर – पूर,पुरी,शहर


201.    नजराणा – उपहार,भेट


202.   नवनीत – लोणी


203.   नवरा – वल्लभ,पती,भ्रतार,कांत,धव,भर्ता


204.   नमस्कार – वंदन,प्रणिपात,नमन,अभिवादन


205.   नदी – तटिनी,सरिता,जीवनदायिनी,तरंगिणी


206.   नृप – भूपाळ,भूपती,भूप,राजा,महीपती,नरेश


207.   नाथ – स्वामी,धनी


208.   निष्णात – प्रवीण,तरबेज


209.   नारळ – नारिकेल,श्रीफळ


210.    निर्जन – ओसाड


211.     निर्झर – झरा


212.    निर्वाळा – खात्रीपूर्वक


213.     निर्मळ – स्वच्छ


214.    नीच – अधम,तुच्छ,चांडाळ


215.     नेता – पुढारी,नायक


216.    नैपुण्य – कौशल्य


217.     नोकर – दास,सेवक,चाकर,उलिंग,आर्यिक


218.    नौदल – आरमार


219.    पशू – जनावर,श्वापद,प्राणी


220.   पती – भ्रतार,नवरा


221.    पक्षी – पाखरू,खग,द्विज,विहग,अंडज,विहंग


222.   पत्नी – बायको,कांता,अर्धांगिनी,दार,भार्या,कलत्र,जाया


223.   पर्वत – अद्री,गिरी,नग,अचल,शैल


224.   परिमल – सुगंध,सुवास


225.    पाणी – पय,जल,उदक,नीर,वारी,जीवन,सलील,अंबू,तोय


226.    पारंगत – तरबेज,निपुण


227.    पान – पत्र,पल्लव,पर्ण


228.   पार्वती – उमा,भवानी,गौरी,कन्याकुमारी,दुर्गा,काली


229.   पाय – पाद,पद,चरण


230.   पारिपत्य – शिक्षा,दंड,पराभव


231.    पुरुष – मर्द,नर


232.   पुढारी – नेता,नायक,धुरीण,अग्रणी


233.    पूजा – सेवा,अर्चना,अर्चा


234.   पैसा – दाम


235.    पोपट – रावा,शुक,राघू,कीर


236.   पोरका – आई-बाप नसलेला,निराधार


237.    पंक – चिखल


238.   पंक्ती – ओळ,पंगत,रांग


239.   पंडित – विद्वान,शास्त्री,बुद्धिमान


240.   प्रकाश – तेज,उजेड


241.    पृथ्वी – धरणी,धरती,वसुंधरा,रसा,भू,धरा,क्षमा,मही,भूमी,धरित्री


242.   प्रजा – रयत,लोक,जनता


243.   प्रपंच – संसार


244.   प्रतीक – खूण,चिन्ह


245.   प्रगल्भ – शहाणा,प्रौढ,गंभीर


246.   प्रासाद – वाडा,मंदिर


247.    प्रताप – शौर्य,पराक्रम


248.   प्रघात – पद्धत,चाल,रिवाज,रीती


249.   प्रवीण – कुशल,पटू,निपुण,हुशार,निष्णात,तरबेज


250.   प्राचीन – पुरातन,जुनाट,पूर्वीचा


251.     प्रात:काळ – उषा,पहाट,सकाळ


252.    प्रेम – लोभ,स्नेह,माया,प्रीती,अनुराग


253.    पर्वत – नग,गिरी,अचल,शैल,अद्री


254.   फूल – सुमन,सुम,कुसुम,पुष्प


255.    बहर – सुगी,हंगाम


256.   बक – बगळा


257.    बळ – शक्ती,जोर,ताकद,सामर्थ्य


258.   बाग – उद्यान,उपवन,बगिचा


259.    बाप – पिता,वडील,तात,जन्मदाता,जनक


260.   बाण – शर,तीर,सायक


261.    बिकट – कठीण,अवघड


262.   बेडूक – दर्दुर,मंडुक


263.   ब्राह्मण – द्विज,विप्र


264.   ब्रह्मदेव – विधी,चतुरानन,प्रजापती,कमलासन,ब्रह्मा,विरंची


265.   बांधेसूद – सुडौल,रेखीव


266.   बेढब – बेडौल


267.    बैल – पोळ,खोंड,वृषभ


268.    बंधन – मर्यादा,निर्बंध


269.   बंधू – भ्राता,भाऊ


270.   ब्रीद – प्रतिज्ञा,बाणा


271.     भगिनी – बहीण


272.    भरवसा – खात्री,विश्वास


273.    भरभराट – चलती,समृद्धी,चलती


274.     भार – ओझे


275.    भाऊ – भ्राता,सहोदर,बंधू


276.     भान – जागृती,शुद्ध


277.    भांडण – झगडा,कलह,तंटा


278.     भाऊबंद – सगेसोयरे,नातेवाईक,आप्त


279.    भांडखोर – कलभांड,कलांट,कळाम,कलागती,कलाझंगडी


280.   भुंगा – भृंग,अलि,भ्रमर,मिलिंद,मधुप


281.    भू – धरा,भूमी,जमीन,धरित्री,धरणी


282.   भेद – भिन्नता,फरक


283.    भेकड – भीरु,भ्याड,भित्रा


284.   महिमा – मोठेपणा,थोरवी,माहात्म्य


285.   मनसुबा – विचार,बेत


286.   मकरंद – मध


287.    महा – मोठा,महान


288.   मलूल – निस्तेज


289.   मंदिर – देवालय,देऊळ


290.   मयूर – मोर


291.    मत्सर – असूया,द्वेष


292.    मार्ग – वाट,सडक,पथ,रस्ता


293.   माणूस – मनुज,मनुष्य,मानव


294.   मानव – माणूस,नर,मनुष्य,मनुज


295.   मित्र – सखा,स्नेही,दोस्त,सोबती,सवंगडी


296.   मासा – मत्स्य,मीन


297.    मित्र – स्नेही,सोबती,दोस्त,साथीदार,सवंगडी


298.   मुलामा – लेप


299.   मुलगा – आत्मज,सुत,लेक,पुत्र,नंदन,तनय,तनुज


300.  मुलगी – आत्मजा,तनया,पुत्री,दुहिता,सुता,कन्या,तनुजा,नंदिनी


301.    मूषक – उंदीर


302.   मेष – मेंढा


303.   मोहिनी – भुरळ


304.   मौज – गंमत,मजा


305.   मंगल – पवित्र


306.   याचक – भिकारी


307.   यज्ञ – मख,याग,होम


308.   यातना – दु:ख,वेदना


309.   यान – अंतराळवाहन


310.    युवती – तरुणी


311.     युद्ध – लढाई,रण,संग्राम,समर,संगर


312.    रक्त – असु,रुधिर,शोणित,असुत


313.     रात्र – यामिनी,रजनी,निशा,रात


314.    रस्ता – वाट,पथ,मार्ग


315.     रागीट – संतापी,कोपी,कोपिष्ट


316.    रुक्ष – नीरस,कोरडे


317.     राजा – भूपती,नरेश,नरेंद्र,भूपाल,नृप


318.     राग – क्रोध,रोष,त्वेष,संताप,कोप


319.    रयत – प्रजा,जनता


320.   रोष – राग


321.    रंक – गरीब


322.   लढा – संघर्ष,लढाई


323.   लाज – भीड,शरम


324.   लक्ष्मी – कमला,रमा,वैष्णवी,श्री,इंदिरा


325.    लाडका – आवडता


326.   लावण्य – सौंदर्य


327.    वर – भ्रतार,नवरा,पती


328.   वल्लरी – लता,लतिका,वेल


329.   वंदन – प्रणाम,नमन,नमस्कार,प्रणिपात,अभिवादन


330.   वर्षा – पावसाळा,पाऊस


331.    वचक – दरारा,धाक


332.   वस्त्र – वसन,कपडा,अंबर,पट


333.   वत्स – बालक,वासरू


334.   वारा – वात,वायू,मरुत,अनिल,समीर,पवन,मारुत,समीरण,हवा


335.    वासना – इच्छा


336.   वाली – कैवारी,रक्षणकर्ता


337.    वानर – मर्कट,कपी,शाखामृग,माकड


338.   वायदा – करार


339.   विलंब – उशीर


340.   विष्णू – रमेश,रमापती,मधुसूदन,चक्रपाणि,नारायण,केशव,हृषीकेश,गोविंद,पुरुषोत्तम


341.    विमल – निर्मळ,निष्कलंक


342.   विवंचना – चिंता,काळजी


343.   विद्रूप – कुरूप


344.   विनय – नम्रता


345.   विस्तृत – विस्तीर्ण,विशाल


346.   विस्मय – नवल,आश्चर्य


347.    विहार – सहल,क्रीडा,भ्रमण


348.   विलग – अलग,सुटे


349.   विषण्ण – कष्टी,खिन्न


350.   वीज – चंचला,सौदामिनी,चपला,तडिता,विद्युल्लता,विद्युत


351.     वेश – पोशाख


352.    व्यथा – दु:ख


353.    व्रण – क्षत,खूण


354.   व्याकूल – कासावीस,दु:खी


355.    शव – प्रेत


356.   शंकर -महेश,महादेव,निळकंठ,रुद्र,सांब,महेश,भालचंद्र,त्रिनेत्र,दिगंबर,शिव


357.    शक्ती – जोर,बळ,सामर्थ्य,ताकद,ऊर्जा


358.   शर – तीर,बाण,सायक


359.   शत्रू – रिपू,अरी,वैरी,दुश्मन


360.   शेज – अंथरूण,शय्या,बिछाना


361.    शिकारी – पारधी


362.   शिक्षक – गुरु,मास्तर,गुरुजी


363.   शीघ्र – जलद,लवकर


364.   शीण – थकवा


365.   शेतकरी – कृषीवल,कृषक


366.   शेष – अनंत,वासुकी


367.    शिकस्त – पराकाष्ठा


368.   सज्जन – संत


369.   सह्याद्री – सह्याचाल,सहयगिरी


370.   समाधान – संतोष,आनंद


371.     समुद्र – सिंधू,रत्नाकर,सागर,जलनिधी,जलधी,पयोधी,उद्धी,अंबुधी


372.    समय – वेळ


373.    सकल -  अखिल,समस्त,सर्व,सगळा


374.    सनातनी – कर्मठ


375.    साप – भुजंग,सर्प,अही


376.    संहार – विनाश,नाश,विध्वंस,सर्वनाश


377.    स्वच्छ – साफ,निर्मळ,नीटनेटका


378.    स्तुती – कौतुक,प्रशंसा


379.    साधू – संन्यासी


380.   साथ – संगत,सोबत


381.    सुगम – सोपा,सुकर,सुलभ


382.   सुरेल – गोड


383.   सोने – हिरण्य,कांचन,कनक,हेम,सुवर्ण


384.   सुंदर – छान,देखणे,सुरेख,मनोहर,रम्य,रमणीय


385.   सीमा – मर्यादा,शीव,वेस


386.   सेवक – नोकर,दास


387.    सैन्य – दल,फौज


388.   संघ – चमू,समूह,गट


389.   संशोधक – शस्त्रज्ञ


390.   संदेश – निरोप


391.    संघर्ष – टक्कर,कलह,झगडा,भांडण


392.   संकल्प – मनसुबा,बेत


393.   स्वामी – मालक,धनी


394.   स्वेद – घर्म,घाम


395.   सूर्य – भास्कर,रवी,आदित्य,भानू,दिनमणी,दिनकर,वासरमणी,सविता,मित्र,मार्तंड,चंडांशू


396.   संग्राम – समर,संगर,लढाई,युद्ध


397.    संशय -शंका


398.   संहार – विनाश,नाश,सर्वनाश


399.   सिंह – केसरी,वनराज,मृगेंद्र,पंचानन,मृगराज


400.  स्त्री – वनिता,महिला,नारी,कामिनी,ललना,अबला


401.    हताश – निराश


402.   हरिण – कुरंग,सारंग,मृग


403.   हत्ती – कुंजर,गज,नाग,सारंग


404.   हात – हस्त,पाणि,कर,बाहू,भुजा


405.   हिम – बर्फ


406.   हिरमोड – विरस


407.   हिंमत – धाडस,धैर्य


408.  ह्रदय – अंत:करण,हिरित,अंतर


409.   हुशार – चाणाक्ष,चतुर,चलाख,कलमतारश,कसबी


410.    होडी – नौका,तर,नाव


411.     क्षत – माफी


412.    क्षय – ह्रास,झीज


413.    क्षीण – अशक्त


414.    क्षीर – दूध


415.    क्षुधा – भूक


416.    क्षेम – हित,कल्याण,कुशल


417.     क्षोभ – क्रोध 

No comments:

Post a Comment