अ ते ज्ञ पर्यंत जोडून येणारे शब्द व त्यांचे अर्थ

 जोडून येणारे शब्द व त्यांचे अर्थ

अ ते ज्ञ पर्यंत.....

अकट चिकट - चोरवंदळ

अकट विकट - अतिशय मोठा

अकडं तिकडं - अव्यवस्थित

अकरनकर - हट्टी, दुराग्रही

अकराळ विकराळ - भयंकर (अक्राळ विक्राळ)

अकांड तांडव - रागाने ओरड

अक्कल बाज - हुशार

अगट विगट - मंद, आळशी

अगड तगड - क्षुल्लक वस्तू (सटरफटर)

अगड तबड - शिळेपाळे, जाडे भरडे अन्न

अगल्या बगल्या - आश्रित

आग्निपरीक्षा - अग्निदिव्य

अगापिछा - संबंधी

आग्निपात्र - इस्रीचे यंत्र

अग्नियंत्र - बंदूक, तोफ

अघळ पघळ - ऐस पेस, सेल

अंगत पंगत - मुलांचा एकत्र जेवणाचा प्रकार

अचकट विचकट - वाईट, अश्लील

अचक बोचक - गेर पद्धतीने, अस्ताव्यस्त

अचकल दचकल - वाईट अन्न

अचका विचका - गोंधळ, गुंतागुंत

अचका गचका - धसका, अपस्मार, फेफरे यांनी बसणारा हिसका

अचट बोचट - अर्धे मुर्धे कमी जास्त

अचडे बचडे - लाडके मूल

अचरट प्चरट - कोरडे, बेचव

अजात शत्रू - शत्रू नसलेला

अटक चटक - चेष्टा, रवेळ

अटक मटक - र्वेळ

अटपा आटप - आवराआवर, निरवानिरव

अटाअट - वाण, उणीव. टंचाई

अटापीट - छळणूक, गांजणूक

अटांग पटांग - लांबलचक

अठोनी वेठोनी - पीळदार

आटापाणी - पीठ व पाणी, रोजचा शिधा

आटोकाट - पराकाष्ठेचा, अत्यंत, पूर्ण

आट्या पाट्या - एक महाराष्ट्रीय रवेळ

आणिबाणी - संकट प्रसंग

आदळ आपट - आदळणे व आपटणे, आपटा आपटी

आनंदी आनंद - रवृप आनंद

आपट धोपट - आपटणे, आपटा आपटी

आंबट गोड - आंबट व गोड यांचे मिश्रम

आबड धाबड - ओबड धोबड, बेडोल

आबळा गोबळा - सर्व दिशास व्यापून असणारा

आबादी आबाद - भरभराट

आंबट चिंबट - आंबट

आयात निर्यात - आवक जावक

आयाबाया - शेजारणी पाजारणी

आकड निवड - पसंती, आवड नावड

आमने सामने - समोरा समोर

आवळे जावळे - जुळे

आरोह-अवरोह - चढ-उतार

आलीगेली - नफातोटा, जमारवर्च

आवक्‍्ट चाक्ट - भसते सलते

आवती भोवती - आजूबाजूला, आसपास

आस्कळ विस्कळ - ऐसपेस

आस्कार हुस्कार - हुंदके देणे, श्वासोच्छवास

आशानिराशा - इच्छा-अनिच्छा

आहाळबाहाळ - संपूर्ण, विस्तीर्ण

आळसमळस - ऐसपेस

आळाटाळी - ढिलाई, चेंगटपणा

आळाटोळा - अंदाज

इकडे तिकडे - आजुबाजूला, येथेतेथे

इवले इवले - लहान

इन मिन साडेतीन - छोटा संसार

इमाने इतवारे - प्रामाणिकपणाने, एकनिष्ठेने

इडा पिडा - दुःरवे, संकटे

उकसाबुकसी - ओऑक्साबोक्षी

उरवळा उरवळ - विस्कटणे, मोकळे करणे

उरवाळी पारवाळी - वैगुण्य, दोष, कमीपणा

उगरा बागरा - उग्र, कू, भयानक

उगवित पागवित - सोईसोईने, थोडेथोडे

उघडा बोडका - रवुला, मोकळा, नागवा

उघड वाघड - उघडपणे, प्रसिद्धपणे

ऊचकळ्या बुचकळ्या - बुडत्या माणसाच्या पाण्यातील गटांगळ्या

उचका उचक - घाईने ओढणे, फसविणे

उचमपचम - उठाठेव

उचलबांगडी - हकालपट्टी करणे

उचला उचल - घाईने सामानाचे स्थलांतर करणे

उजळ पाजळ - स्वच्छ, सतेज

उजवा डावा - फरक

उजूबुजू - आदर, मान, मर्यादा

उटाउटी - उठाउठी, तात्काळ, त्वरेने

उठसूट - कारणाशिवाय करण्याची क्रिया

उठाठेव - रवटपट

उडतउडत - अस्पष्टपणे

उडवा उडवी - टाळाटाळी, उधळपट्टी

उतळपातळ - गप्पा, प्रौढी

उत्तमोत्तम - उ्त्क्ट

उत्तरोत्तर - क्रमाक्रमाने, हळूहळू

उतळपातळ - थोडेथोडे

उन्हातान्हाचा - भर दोन प्रहरचा

उधळ माधळ - उधळेपणा

उधार उसनवार - बिनव्याजी कर्ज

उपज निपज - जन्म आणि वाढ, उदय आणि प्रगती

उपासतापास - कडक त्रत, व्रतनियम

उरलासुरला - शिल्लक राहिलेला

उलगा उलग - आवराआवर, समाप्ती

उलाघाल - उलाढाल, क्रांती

उलटा पालटा - उलथा पालथा, गोधळ

उठता बसता - वेळी अवेळी

उष्टे खरकटे - जेवणानंतर पानात राहिलेले

उसने पासने - उसनवारी, उधारी

ऊन पाऊस - सूर्यप्रकाश व पाऊस

क्रषीमुनी - साधूसंत

एकट दुकट - एरवाद दुसरा, एकटाच

एकनिकी - एकी; जूट

एकमेक - परस्पर

एकमेळ - ऐक्य

एकांती लोकांती - गुप्त किंवा प्रकट, रवाजगी किंवा सार्वजनिक

एकलकोंडा - एकांताप्रिय

एडगुळ बेडगुळ - ओबडधोबड

एरडबेरड - बेडोल

ऐशआराम - चैन, सुरव, ऐष आराम

ऐलपेल - या व त्या बाजूचा

ऐलतीर पैलतीर - या व त्या बाजूचा किनारा

ऐसपेस - विस्तीर्ण, प्रशस्त

ओकसाबोकशी - मोठ्याने हेल काढून रडणे

ओघळ निघळ - वेडा वाकडा प्रवाह

ओढाओढ - रवेचारवेच, गर्दी

ओढाताण - पैशाची टंचाई

ओढून ताणून - कसेतरी, कष्टाने

ओबड धोबड - वेडेवाकडे, बेढव

ओवळा सोवळा - अपवित्र-पवित्र

ओळरव पाळरव - परिचय

ऑडक चोडक - ओबडधोबड, लहान मुलांचा रवेळ

ओर॒स चोरस - सभोवार, भोवती

ओषध उपचार - वैद्यकीय उपचार

अंरवण पंरवण - धान्याप्रमाणे पसरणे

अंगकाठी - अंगाची ठेवण, देहयष्टी

अंथरुण पांघरूण - बिछाना व पांघरायचे वस्त्र

अंधार कोठडी - एकांत वासाची शिक्षा देण्याची रवोली

अंडाळ बंडाळ - अव्यवस्था, गेरसोय

कडनिकड - निकडीचा प्रयत्न

कडाफोड - आदळ, आफ्ट

कच्ची बच्ची - लहान मुले

कडी कोयंडा - दाराची कडी

कडी कुलपे - दाराची कडी व कुलूप

कमी अधिक - कमी जास्त

कडे लोट - ऱ्हास, शिक्षा म्हणून डोंगर कड्यावरून ढकलणे

कपडालत्ता - कापडचोपड, वस्त्र, काफ्ड

कडोकडी - जोराने, नेटाने

कमजादा - कमी जास्त, कमी अधिक

करार मदार - वचन, बोली

कर्मकांड - धर्मरकर्म

कर्मयोग - दैव, योगायोग

कर्मकथा - दु:रवद कहाणी

कर्मकटकट - कंटाळवाणे, तापदायक

कर्मसंन्यास - कर्माचा त्याग

कर्ण कटू - कर्कश, कठोर

कलाकोशल्य - कलाकुसर. कलेत नेपुण्य

कर्मधर्म - वर्तन, कृत्य

कसाबसा - मोठ्या कलाने, प्रयासाने

कसकसणे - अंग दुरवून येणे

कहिबहि - कधीमधी, कधीतरी

कागद पत्र - पत्र, चिठ्ठी इ.

काऊ-चिऊ - कावळा चिमणी, लहान सहान

काट कसर - काटाकाट, रवर्च कमी करणे

काटे कुटे - बारीकसारीक लाकडे, अडथळा

काटेकोर - बारीक, सूक्ष्म, व्यवस्थित

काथ्याकूट - निरर्थक चर्चा, वाद

कानाडोळा - दुर्लक्ष

कानामात्रा - अक्षर चिन्हे

कांदा भाकरी - जेवण, गरिबांचे जेवण

कानीकपाळी - अरवंड (ओरडणे)

कानाकोपरा - सर्वत्र. कानाकोचा

काबाडक - मेहनत, श्रम

काम काज - लहान मोठे काम

काडी-कुटका - गवताचा तुकडा, अल्पशी गोष्ट

कामधंदा - उद्योग

कामचलाऊ - तात्पुरता उपयोगी पडणारा

कामचुकार - काम चुकविणारा

कामसाधू - स्वार्थी

कायदा कानून - न्याय

कार्यकर्ता - लोकांची सेवा होसेने करणारा

कार्यतत्पर - कार्यात निमग्न

कालवा कालव - ढवळा ढवळ, घोटाळा

कातत्रयी - कधीही नाही

काल पुरुष - यम

कावरा बावरा - भयभीत, गोंधळलेला

काळासावळा - सावळा

काळ झोप - मृत्यूच्या वेळची झोप

काळरात्र - भयंकर संकटाची रात्र

काळवेळ - वेळकाळ, समय

काळ पुरूष - यम, त्यासाररवा क्रूर पुरुष

काही बाही - थोडेसे, भलतेच

किडूक मिडूक - बारीक सारीक दागिने

किडा मुंगी - जीवजंतू

कुच कामाचा - अगदी निरुपयोगी

कुजबुजणे - हळूहळू बोलणे

कुरबुर - धूसपस, तंटा

कुल परंपरा - चाल, रीत

केरकचरा - केराप्रमाणे निरुपयोगी पदार्थ

केरकसपट - अगदी क्षुल्लक वस्तू

केर पोतेरे - झाडलोट, पाणी भरणे इ.

केरवारे - केरकचरा

केरपाणी - झाडलोट

कोड कोतुक - कोतुक, लाड, आवड

कोकण पट्टी - कोकण किनारा

कोलवा कोलव - चुकवा चुकव, टाळाटाळ

खटाटोप - मोटी तयारी, बेत

खबरबात - समाचार, बातमी

रक्‍डी सारवर - रक्‍डे जमलेली सारवर

खरेदी विक्री - माल रवरेदी करून तो परत विकणे

खडा जंगी - जोराचे भांडण, लढाई

खाचरवळगे - चढउतार, विषमता, रवाचरवोच

खाणाखुणा - संकेत, आठवणीचे चिन्ह

खातर जमा - रवात्री, विश्‍वास

खालोरवाल - योग्यतेने किंचीत कमी

खापरतोड - निपणतूचा/पणतूचा मुलगा (नातवाचा किंवा नातीचा नातू)

ख्याली खुशाली - स्वस्थता, गंमत

खाऊन पिऊन - तृप्त, रवाऊन पिऊन समाधानी

खाणे पिणे - अन्न, भोजन, सवाद्य पदार्थ इ.

खारीक रवोबरे - सुका मेवा

खेळी मेळी - सलगी

खेळ रवंडोबा - नाश

खोटेनाटे - असत्य

खोगीर भरती - व्यर्थ लोकांची भरती

गप्पागोष्टी - रिकामपणाच्या गोष्टी

गगन मंडल - आकाशाची पोकळी

गणगोत - नातेवाईक, सोयरेधायरे

गल्लीबोळ - लहान रस्ता

गडबड गोधळ - धांदल

गद्धे पंचविशी - तारुण्याचा काळ

गरम नरम - फार थंड व फार गरम नसलेले

गण मेत्री - जन्म पत्रिकेतील गणांमधील मेत्री

गर्भ श्रीसंत - जन्मापासून श्रीमंत

गरीब गुरीब - गोरगरीब

गंगा जमुना - अश्रू

गंगा भागीरथी - वयस्क विधवा, गंगेचे पवित्र पाणी

गज-घंटा - हत्तीच्या गळ्यातील घंटा

गंमत जंमत - चेन, मजा

गृहकलह - घरगुती तंटा

गाईगुरे - गुरे

गाई वासरू - गुरे

गाठ भेट - भेटी

गाडी-घोडा - वाहन

ग्राम देवता - गावचा प्रमुरव कुलदेव

ग्रहगती - ग्रहांचा वाईट परिणाम

ग्रामपंचायत - गावची व्यवस्था पाहणारी संस्था

गारेगार - अतिशय गार

गुरू-दक्षिणा - विद्याभ्यास संपल्यावर गुरूस द्यावयाची देणगी

गुरू-संप्रदाय - गुरुमार्ग, गुरूने घालून दिलेली परंपरा

गुंता गुत - घोटाळा, गोधळ

गुरे ढोरे - गुरे

गुजगोष्ट - गुपित

गैरवाजवी - अयोग्य, अन्याय

गेर फायदा - अयोग्य फायदा

गेर समजूत - चुकीची समजूत

गेर सोय - अडचण. त्रास

गेर मसलत - मूर्वपणाचा बेत

गोर गरीब - गरीब व दरिद्री

गोरा गोमटा - सुंदर रुपाचा

गोब्राह्मण - गाय आणि ब्राह्मण, गरीब ब्राह्मण

गोरा मोरा - पांढरा पडलेला

गोरक्षण - कसायापासून गाय वाचविणे

गोडी गुलाबी - भलेपणा, मेत्री

गोड धोड - गोडाचे जेक्ण

गोपाळकाला - सर्वाचे जेवण्याचे डबे एकत्र करणे

गोळाबेरीज - तात्पर्य, सारांश

गोरापान - अतिशय गोरा

गोडबंगाल - लबाडी, युक्‍ती, रहस्य

घरदार - घर व संसार

घर कोंबडा - नेहमी घरात राहणारा

घर बार - घरदार, प्रपंचाचा पसारा

घायकुती - उतावळेपणा

घाई गर्दी - अगदी गडबड, गर्दी

घातपात - ठार मारणे, नाश

घाई गडबड - अगदी गडबड, घाई घाईने

घुसळ रवांब - दही घुसळण्यासाठी रवी ज्याला बांधतात तो रवांब

घेवाण देवण - व्यवहार

घोडा गाडी - घोड्याची गाडी

घोडा मेदान - परीक्षेची कसोटी

घोडे बैल - घोडे व बैल

घोडचूक - अक्षम्य चूक

घोडकुदळ - उपवर झालेली पण लग्न न झालेली मोठी मुलगी

चकडमकड - सोंगढोंग, चालढील

चकनाचूर - सत्यानाश, नायनाट, चकाचूर, पूड, भुगा

चकरमकर - युक्‍त्या, डावपेच

चक्का चक्की - उघड भांडण, हमरी तुमरी

चक्रपाणी - सुदर्शन चक्क धारण करणारा विष्णू

चक्रीपुराण - एकाच बैठकीवरून अनेकांनी सांगितलेले पुराण

चंगीभंगी - दुर्व्यसनी

चट्टामट्टा - फडशा, रवाऊन संपविणे

चढउतार - कमी जास्त

चटणी भाकरी - गरीबांचे साधे जेवण

चंद्रप्रभा - एक ओषधी गोळी

चंद्रग्रहण - चंद्रास लागलेले ग्रहण

चंद्रमणी - एक काल्पनिक रत्न

चपलगती - वेग

चरणरज - पायधूळ

चरणतळ - तळपाय

चरणामृत - पायांचे तीर्थ

चलनवलन - चालणे, वागणे, हालचाल

चलबिचल - अस्थिरता

चवढव - गोंधळ, भानगड

चवल्यापावल्या - कच्चीबच्ची; मोड

चंबूगबाळे - भांडीकुंडी, सामानसुमान

चहाफराळ - चहा व नास्ता

चाटकेडुटके - रवेळण्यातील भांडीकुंडी, चूलबोळकी

चांडाळ चौकडी - चार वाईट माणसांचा समुदाय

चारा पाणी - गुरांचे रवाणे

चाल चलन - आचार, वर्तन, वागणूक

चांगले चुंगले - चांगलेसे

चिपुटचिंगळी - चिटपारवरू

चिरगुट पांघरूण - अथरापांघरायचे

चिवून चावून - काटकसरीने

चिठी (विटठी) चपाटी - लहानसे पत्र

चिरी मिरी - लहानशी लाच, बक्षिशी

चिरे बंदी - घडीव दगडाचे बांधकाम

चिली पिली - मुले बाळे

चिरकाल - दीर्घ काळ

चुकूनमाकून - निर्हेतुकपणे

चुरचोबडा - वटवट्या

चुडेदान - सोभाग्य

चुकला माकला - चुकून राहिलेला

चुनरवडा - चुन्याचा रवडा, निवडक रत्न, चपळ

चूकभूल - विस्मरणाने झालेला दोष

चेंगराचेगंर - चेपाचेपी

चेंदामेंदा - चुराडा, नाश

चेष्टा कुचेष्टा - टवाळकी

चेष्टा मस्करी - थटटा

चोरूनमारून - लपूनछपून

चोळामोळा - चुरडणे

चोरी चपाटी - चोरी, दरोडा

चोर बीर - चोर वगेरे, चोरविलटे

चोरी लबाडी - रवोटेपणा, कपटीपणा

छान छोकी - डामडौल, दिमारव

छिन्न विच्छिन्न - छिन्न भिन्न, अस्ताव्यस्त

छेलछबीली - नरवरेबाज, देरवणा

छोटा मोठा - लहान मोठा

जमीन जुमला - रवेडेगावातील जमीन

जड जवाहीर - सोने, रत्ने इ.

जनरूढी - लोकांची चाल, रीत

जन्मकुटाळ - कुचेष्टा करणारा

जपजाप्य - धार्मिक कृत्य, जपतप

जंतरमंतर - जादूटोणा

जन्म मरण - जन्म मृत्यू, जनन मरण

जन्म सावित्री - जन्मसवाशीण

जमीन दोस्त - सर्वस्वी नाश झालेला

जयस्तंभ - स्मारक म्हणून उभारलेला रवांब

जलप्रलय - सर्व पृथ्वी पाण्यात बुडून जाते तो काळ

जसा तसा - जसा येईल तसा, कसाबसा

जय विजय - विष्णूचे दोन द्वारपाल

जय पराजय - जीत व पराजित, हार जीत

जन जागरण - जन जागृती

जगजाहीर - प्रसिद्ध

जन प्रवाद - बाजारगप्पा, जनरीत

जन रीती - लोकांची प्रवृत्ती

जन्मगाठ - जन्मभर टिकणारा संबंध

जन्मदरिद्री - जन्मापासून दरिद्री

जय गोपाळ - नमस्काराचा पर्याय शब्द

जल क्रीडा - जलविहार

जातपात - जातगोत, जात जमात

जाती स्वभाव - जन्म स्वभाव, जातीनुसार स्वभाव

जाड जूड - लठ्ठ, धष्टपुष्ट

जाळपोळ - नासधूस

जाबजबाब - बोलण्याचे चावुर्य

जाणता अजाणता - कळत नकळत

जातकुळी - जात, वंशासंबंधी माहिती

जिरवाजिरव - निरवा निरव, छपवा छपवी

जीवश्च कंठश्च - जीवलग

जीव जंतु - लहान किडा

जुलूम जबरी - बलात्कार, जुलूम

जुना पुराणा - फार दिवस वापरलेली वस्तू, जुनवट, जीर्ण

झगडा बिगडा - वादविवाद, भांडण, तंटा

झाडे झुडपे - झाडांचा समुदाय (झाड झाडोरा)

झाड लोट - झाडून साफ करणे

झाड पाला - ओषधाच्या उपयोगी पाला, वनस्पती

झाकपाक - जेवणानंतरची उरली सुरली कामे

झुंजुक मुंजुक - पहाटेचा संधी प्रकाश, झुंजुमुंजू

झोंबा झोंबी - ओढाओढ, हिसकणी

टंगळ मंगळ - टाळाटाळ, चुकवा चुकव, बेपर्वाई

टकामका - निश्‍चलपणे, चकित होऊन

टकेटोणपे - अडथळे, संकटे

टाणा टोणा - जादुगिरी, मंत्रतंत्र

टापफटेप - उंचवटे, टेकाडे

टापटीप - सुव्यवस्था

टापस टीप - पुरेपूर, प्रसंगानुरूप

टाळाटाळ - भूलथाप, चालढकल

टोले जंग - मजबूत, बळकट

टोळभैरव - उडाणटप्पू, रिकामटेकडा

ठाकठीक - सुव्यवस्था, नीटनेटका, ठीकठाक

ठाकून ठोकून - प्रसंगानुरूप

ठाला ठेल - भरगच्च, रवच्चून भरलेले

ठाव ठिकाणा - पत्ता, मागमूस

ठायी ठायी - ठिकठिकाणी

ठेवरेव - भांडवल, संचय

ठोकतापीर - भांडरवोर

डरांव डरांव - बेडकाचे ओरडणे

डगमग - लटपट, डळमळीतपणा, अस्थिरता

डचमळणे - रवळबळणे, वर उसळणे

डबडबणे - अश्रूंनी भरून येणे

डायाडोल - भयभीत

डावपेच - रवेळातील खुबीदार डाव

डावाउजवा - व्यवहारोपयोगी चावुर्य

डाळ भात - साधे जेवण

डागडुगी - लहानसहान दरुस्ती

डाम डोल - डोलदार, छानछोकी, थाटमाट

डोळे मोड - नेत्र संकेत

डोंगर दरी - डोंगर व दरी असलेला भाग

डोंगर पठार - सपाट प्रदेश

ढकला ढकली - विनाकारण वेळ घालविणे

ढवळा ढवळ - उलाढाल, गोधळ

ढवळा पवळा - बैलांची जोडी

ढाल ढकल - चालढकल, दिरंगाई

ढाल-तलवार - लढाईची (मारामारीची) साधने

तन मन धन - सर्वस्व, शरीर मन व संपत्ती

तप्तमुद्रा - दीक्षा घेताना तांब्या पितळेच्या मुद्रा तापवून अंगावर चिन्हे उमटवितात

तर्क ज्ञान - अनुमान करण्याची शक्‍ती

तर्क कोशल्य - कल्पना करण्याचे चावुर्य

तडका फडकी - झटापट, तात्काळ, तरकाफरकी

तडफडाट - चडफडाट

तरवार बहादूर - शूर, रणगाजी (तलवार - तरवार)

तडजोड - सलोरवा, समेट

तप्तशूल - तापविलेला सूळ

तर्क व्ति्क - कल्पना, अनुमान, अंदाज

तर्क विद्या - वादविवादपटुता, अंदाज करण्याची कुशलता

तंटा बरवेडा - बोलाचाली, भांडण

ताट वाटी - जेवणाची तयारी

ताकडा तुकडा - लहान मोठा तुकडा

तारंतार - तंतोतंत, बरोबर

तारतम्य - श्रेठ कनिष्ठ भाव. बरेवाईटपणा

ताळमेळ - देश काल इ. चा मेळ

तान मान - योग्य व अनुकूल परिस्थिती

तांब्या पेला - पाणी पिण्यास लागणारी भांडी

ताजा तवाना - प्रफुल्ल, टवटवीत

तिरव्ट मीठ - मीठ मसाला

तिरसट - विडरवोर

त्रिमूर्ती - ब्रह्मा, विष्णू, शंकर या तिघांचा मिळून झालेली मूर्ती

त्रिभूवन - स्वर्ग, मृत्यू व पाताळ हे तीन लोक

त्रिवर्ग - तिघेजण, उत्कर्ष, साम्य, ऱ्हास ह्या तीन अवस्था, तीन पुरुषार्थ

तेल फणी - केस नीट करणे, केस विंचरणे

तेज:पुंज - तेजस्वी

तेरी मेरी - हमरी तुमरी, अरेतुरेवर आलेले भांडण

तैल वित्र - तेलाच्या रंगांनी काढलेले वित्र

तोळामासा - थोड्या प्रमाणात

तोडमोड - किडुकमिडुक, मोडकी-तोडकी

त्रेधा तिरपीट - ओढाताण, तारांबळ

जंतर मंतर - जादूटोणा, मंत्रतंत्र

थकला भागला - दमलेला

थय थय - आनंद, मोज किंवा राग व्यक्‍त करण्यासाठी नाचणे

थांग पत्ता - सुगावा, ठाव

थातूर मातुर - अर्थहीन, निरर्थक

थाटमाट - डोल, डामडौल

थोडा थोडका - अल्प प्रमाणात

दगडधोंडा - दगड

दगाबाजी - कपट, ठकबाजी

दगेबाज - अप्रामाणिक

दगा फटका - कपट, लबाडी

दम छाट - श्‍वासोच्छवास निरोधनाची शक्‍ती

दमदाटी - धाकदपटशा

दळण कांडण - मोलकरणीची घरातील ढोबळ कामे

दहीभात - दह्यात कालविलेला भात

दंगामस्ती - गडबड, गोंधळ

दडप शाही - अरेरावी, जुलमी अंमल

दरी दरडी - उंच सरवल

दस्तऐवज - हक्‍क पत्र, प्रमाण पत्र

दर्या सारंग - नावाडी, रवलाशांचा नायक

दस्तरवत - सही

दळण वळण - परिचय, व्यवहार

द्ादृष्ट - नजरानजर, परस्पर दर्शन

दंत कथा - लोककथा, शास्त्रप्रमाणविरहित गोष्ट

दाणा पाणी - निर्वाह, पोट भरणे

दाणा गोटा - धान्यधुन्य,. डाळी

दाणादाण - सेरावेरा पळणे, पांगापांग

दान धर्म - परोपकाराची धार्मिक कृत्ये

दानशूर - दानवीर, दान देण्यात शूर

दावेरवोरी - शत्रुत्व, वेर

दान धर्म - पुण्यासाठी कलेले दान

दाग दागिने - अलंकार

दान पात्र - दान देण्यास योग्य

दातकडी - दातरिवेळी

दिवाबत्ती - दिवे

दिलदारी - उदारता

दिलहवाल - अस्वस्थ

दिवसा ढवळ्या - भरदिवसा

दिवाळी दसरा - सणाचा दिवस

दीन दुःरवी - दीन दुबळे, केविलवाणा, अनुकंपनीय

दिवस रात्र - सतत

दुजाभाव - मनाचा दुटप्पीपणा, आत एक बाहेर एक अशी वृत्ती

दध दुभते - दृध, दुभते पदार्थ

द्रदृष्टी - कुशाग्र बुद्धी

दुराचरण - निंद्य. वाईट वागणूक

दध भात - दध आणि भात, मेजवानीच पण विनयाने उल्लेर करण्याचा शब्द

देवाण घेवाण - देवघेव, व्यवहार

देवर्धर्म - धार्मिक कार्य, नवस करणे, देवपूजा

देवदानव - सुरासुर

देव देवता - देवता, परमेश्‍वर

देव दर्शन - देवाचे दर्शन

देव क्रषी - देवर्षी, नारद

दैवगती - नशीब

धकाबुकी - धक्का डुक्की, धक्के व बुक्के यांचा मार

धडधाकट - शाबूत, अव्यंग

धनदौलत - संपत्ती, मालमत्ता

धरपकड - गुन्हेगार, चोर यांना पकडण्याची क्रिया

धरसोड - चंचलता, अस्थिर

ध्ष्ट्पुट - गुबगुबीत, निकोप, धटटाकटटा

धरतीमाता - भूमाता, जमीन

धनुष्य बाण - ऐतिहासिक काळातील लढाईचे साधन

धर्मरकर्म - आचार, वर्तन

धर्मयुद्ध - न्याय युद्ध, निष्कपट युदृध

धनधान्य - संपत्ती, घरदार, मालमत्ता इ.

धागादोरा - संबंध, पत्ता

धावाधाव - पळापळ, घाईने इकडे तिकडे पळणे

धान्य धुन्य - भात, गहू, ज्वारी इ. धान्य

ध्यानीमनी - अंत:करणातील सर्व अवस्था व्यापणे

धावत पळत - अतिशय वेगाने, लवकर

धांगड धिंगा - गोंधळ, दांडगाई

धुमधडाका - गोंगाट, दणदणाट

धुमाकूळ - गोंधळ, दंगामस्ती

धेडगुजरी - अनेक भाषांची ख्विचडी

धोपट मार्ग - सरळमार्ग, परंपरागत चालत आलेली रीत, पफ्दधत

धोतर जोडी - दोन धोतरांची एक जोडी

नरवशिरवात - आपादमस्तक, सर्व शरीरभर, पायाच्या नरवापासून शेंडीच्या अग्रापर्यंत

नंगानाच - निर्लज्जपणाचे वर्तन

नजर बंदी - जाढुगिरी, हातचलारवी

नटूत थटूत - सजून, नटटापटटा करून

नंदीबैल - संकेताप्रमाणे वागणारा

नन्नाचा पाढा - प्रत्येक गोष्टीला नकार देणे

नरकुंजर - गणपती, नस्श्रेष्ठ

नफातोटा - फायदा व नुकसान

नदी नाले - लहान मोठे पाण्याचे प्रवाह

नगरवासी - शहरात राहणारे

नकार घंटा - नाकबूल करणे

नटवा नटवी - नरवरेबाज

नवरा बायको - दंपती, पती पत्नी

नवनवती - तारुण्याची आरंभदशा

नवरा नवरी - नवदंपती, वर आणि वधू

नगार रवाना - वाद्यांचा काररवाना, देऊळ

नव वघू - नवी नवरी

नव भूमी - नवीन भूमी, नवीन ठिकाण

नाव लौकिक - प्रसिद्धी, कीर्ती

नाक कान - अवयव

नामो निशान - अस्तित्व. नावकुल, संबंध

नाच गाणे - नाचगाण्याचा कार्यक्रम

न्याय नीती - न्याय निवाडा, न्याय, रवरेपणा

नावगाव - नाव निशाण, संबंध, नावकुल

निमक हराम - कृतघ्न, बेईमान

निमक हलाल - कृतज्ञ, विश्‍वासू

निशाणबाजी - नेम मारणे, वेध

निवासस्थान - घर

निम्माशिम्मा - अर्धेगुर्घे

निसर्ग रम्य - निसर्ग सोंदर्य, स्वाभाविक सॉंदर्य

निसर्ग प्रेम - निसगीवरील प्रेम

निज गुरव - स्वत:चे तोंड

निळे काळे - निळा व काळा रंग मिळून झालेला हिरवा रंग, निस्तेज

निळा शार - निळे शहर (शार-शहर)

निळा सावळा - सावळा

नेत्रपल्लवी - नेत्र संकेत, खुणेची भाषा

नोकर चाकर - सेवक, चाकर, दास

नोक झोक - नरवरा, थाटमाट

पडझड - मोडतोड

पही पाहुणा - वाटसरू, आतिथी, पे पाहुणा

पक्षपात - कैवार

पशुपक्षी - प्राणीमात्र

पळवा पळवी - पळापळ, धावाधाव

पहिला वहिला - प्रथमचा

पदोपदी - पावलो पावली, क्षणोक्षणी, वारंवार

पदर मोड - स्वत: रवर्च करून

पंचयज्ञ - पांच प्रकारचे यज्ञ, ब्राह्मणाने करावयाचे यज्ञ

पाऊल वाट - अरूंद वाट, पायवाट

पालापाचोळा - कचरा, निरर्थक वस्तू

पाटपाणी - जेवणाची तयारी

पांढरपेशा - उच्च वर्णीय

पाताळयंत्री - गूढ, कारस्थानी

पानसुपारी - विड्याचे साहित्य, पोस्त, लांच

पायपोस - चप्पल, पादत्राण

पायगुण - शुभाशुभ शकून

पांढऱ्या पायाचा - अपशकुनी, वाईट पायगुणाचा

पांढराफटक - निस्तेज

पालनपोषण - संरक्षण, सांभाळ

पावलोपावली - वेळोवेळी, पदोपदी

पाच पन्नास - थोडेसे

पाने फुले - देवाच्या पुजेसाठी फुले व पाने

पाऊस पाणी - पाऊस, पीक इ. पर्जन्यमान

पांढरा शुभ्र - अतिशय पांढरा

पालुपद - वारंवार म्हणणे, ध्रुपद

पाहुणा राउळा - पे पाहणा, पाहुणा बिहुणा, पाहुणा

पाठोपाठ - पाठीमागून, मागोमाग, लागोपाठ

पास नापास - निकाल

पाने बिने - पाने इ.

पांढरा कावळा - अप्राप्य वस्तू

पायपीट - विना कारण चालण्याचे श्रम

पिवळा जर्द - पिवळाधमक, अतिशय पिवळा

पिढ्यानपिढ्या - वंशपरंपरागत

पीक पाणी - पीक

पृसतपास - रवोल चोकशी

पेच प्रसंग - विपत्ती

पैसा अडका - पेसे, पे पेसा

पोरे बाळे - मुले

प्रसंगावधान - संकट समयी भांबावून न जाणे

फट फजिती - फजिती, अपमानकारक य्थिती

फसवा फसवी - फसवणूक

फंद फितुरी - दगलबाजी;, कारस्थान

फाटका तुटका - मोडका तोडका

फाकड पसारा - फापटपसारा, अवास्तव मांडलेला पसारा

फाटाफूट - वेगळे होणे, ताटातूट, विभक्त

फिरवा फिरव - उलटसुलट, उलथविणे, रवालीवर करणे

फुकट फाकट - फुकट, मोफत

फेर फटका - इकडे तिकडे फिरणे, भटकणे

फेका फेक - भिरकाविणे

फौज फाटा - सेन्य व त्या बरोबर असणारे लोक, साहित्य इ. फोज, सेन्य

बकध्यान - साध्ुत्वाचे ढोंग

बरे वाईट - मरण, नाश

बहिणभावंडे - भावंडे, बहीण भाऊ, जवळचे नातेवाईक

ब्रह्मघोटाळा - गोंधळ, आचारविचारांची अव्यवस्था

बनवा बनवी - एकमेकांना बनविणे

बाजारहाट - बाजार रवरेदी, बाजारपेठ

बापलेक - कडील व मुलगा किंवा मुलगी

बाग बगीचा - फुलबाग, मळा

बागुलबोवा - भीती वाटण्यासाठी उभे केलेले सोंग

बाजार डुणगे - फोजे बरोबर असणारी अवांतर माणसे

बाड बिछाना - बाड बिस्तरा, सामानसुमान

बाप जन्मी - सर्व आयुष्यात, जन्मापासून आजपर्यंत

बाल्यावस्था - बालपण

बाळी बुगडी - बारीकसारीक दागिने

बारीकसारीक - किरकोळ, बारीक

बाळगोपाळ - लहान मुले

बाळकडू - बाळघुटी, कडू ओषधे उगाळून पाजतात ते

बालबोध - सुलभ, सुबोध, लहान मुलांना समजेल असे

बाया बापड्या - बिचाऱ्या बायकांचा

बित्तवातमी - नक्की बातमी, बित्तं बातमी

बिनधोक - निश्‍चित

बिनडोक - विचार न करणारा, मूर्र्व

बिनतोड - बिनचूक, सर्वोत्कृष्ट

बीजारोपण - बी पेरणे

बुद्धी पुर:सर - मुद्दाम, जाणून बुजून

बेभरवशी - फसव्या

बेल भंडार - एक प्रकारचा शपथ विधी

बेरीज वजाबाकी - हिशेब

*बैल गाडी - बैल जोडलेली गाडी

बोलघेवडा - वाचाळ वटवट करणारा

बोलाचाली - संभाषण

भरत भेट - राम व भरत यांची भेट

भक्‍त वत्सल - भक्तावर अती प्रेम करणारा

भरमसाट - पुष्कळ, अमर्याद

भक्तीभाव - भक्तीयुक्त प्रीती, पूज्यतेचा भाव

भले मोठे - रवृप मोठे

भलतासलता - कोणीतरी, कोणतातरी

भात भाकरी - जेवण, (भाजी, भाकरी, पोळी इ.)

भाऊ बंदकी - बंधुत्वाची वागणूक

भाकड कथा - बाष्कळ गप्पा, कंटाळवाणी गोष्ट

भांडी कुंडी - सर्व प्रकारची भांडी

भाजी पाला - फळ भाजी व पाले भाजी, कंदमुळे इ.

भाकर तुकडा - भूक भागविण्यासाठी थोडेसे रवाणे

भाऊ भाऊ - भावंडे

भांडण तंटा - भांडण, कलह

भीड भाड - संकोच, पर्वा, मुर्वत

भुई सपाट - भुईस लागून, भुपृष्ठ

भूत पिशाच - भुते रवेते, मृतांची छाया

भेदाभेद - भेदभाव, परकेपणाची भावना, फरक

भोळाभाबडा - साधा भोळा, भोळासांब

भोसका भोसकी - मारामारी

मनकवडा - दुसऱ्यांचे मन वेधून घेण्याची शक्ती असलेला

मंत्र तंत्र - जादूटोणे, डावपेच

मराठा मोळा - मराठे लोकातील चालीरीती

मरतुकडा - अतिशय अशक्त मनुष्य, रोडका

मनमुराद - आनंददायक, मनसोक्त

मनमिळाऊ - सर्वांशी मिळून मिसळून वागणारा

मन:कामना - अंत:करणातील इच्छा

मनमोकळा - रवुल्या अंत:करणाने, संकोच सोडून

मर्कट चेष्टा - माकड चेष्टा, पोरकट चाळे

मागमूस - पत्ता, चाहूल

मान मरातब - आदर सत्कार, बहुमान

म्हातारा कोतारा - म्हातारा, वृद्ध, वयस्क

मातापितर - आईवडील, मातापिता

मारपीट - रवृप मारणे, मारहाण

मामा भाचे - नातेवाईक, मामा व भाचा

माया ममता - दया, माया, स्नेह, प्रीती

मायलेकी - आई व मुलगी, माय लेकरे, माय माऊली

मागे पुढे - आगे मागे, केव्हा ना केव्हा

मान अपमान - आदर-अनादर

माल मसाला - सामग्री, उपयुक्त वस्तू

मान पान - आदर सत्कार, मान सन्मान

मीठ भाकर - जेवण, गरिबीचे जेवण

मीठ मिरची - मसाला, चव आणणारे पदार्थ

मुले बाळे - लहान थोर सर्व मुले

मूठमाती - पुरण्याचा अंत्यसंस्कार

मेटाकुटी - महत्प्रयास

मेवा मिठाई - तऱ्हेतऱ्हेची फळे व मिठाई

मेलोमेल - रवृप दूरपर्यंत

मोडतोड - नासधूस

मोडका तोडका - मोडकळीस आलेला

मोल मजूरी - मजुरी घेऊन केलेली लोकांची कामे

यथाशक्ती - आपल्या शक्तीप्रमाणे

यथायोग्य - योग्य दिसेल तसे, अनुरूप, रुढीनुसार

यथाविधी - नियमानुसार

यथासांग - पूर्णपणे, कोणती ही गोष्ट कमी न करता

यथातथा - कसा तरी, कष्टाने, जेमतेम

यश अपयश - मानापमान, स्तुती किंवा निंदा

याता यात - हेलपाटा, त्रास, कष्ट

येर जार - येरझार, रवेपा, हेलपाटा

रक्त बंबाळ - रक्ताने मारलेला

रंगढंग - एकंदर देरवावा, युक्ती, चाळा

रंग रंगोटी - घर किंवा चेहरा रंगविणे

रत्न जडित - रत्ने बसविलेला

रमत गमत - घाई न करता, बिनत्रासाने, सहज

रहाट गाडगे - चांगली व वाईट परिस्थिती, नशीबाचे फेरफार, व्यवहार

रत्ने माणके - मूल्यवान रवनिज पदार्थ

रंगबहार - आनंदाची लुट, मोज, सुरव

रडत राऊत - रडवा मनुष्य, रडतराव

रडत रवडत - मोठ्या कष्टाने, रेंगाळत, नाइलाजाने

रंजलेले गांजलेले - पीडीत, दु:स्ित

रंगभंग - विरस, आनंदाचा नाश

रदबदल - मध्यस्थी, वाटाघाट

रानी वनी - जंगलात

रान फुले - जंगली फुले

राजा राणी - राजा व राणी, विनोदी जोडपे

राजे महाराजे - सम्राट, राजे व महाराजे

राग लोभ - दु:रव व आनंद

राम राज्य - न्यायाचे व प्रजेचे रक्षण करणारे राज्य

राष्ट्रद्रोह - राष्ट्राशी शत्रुत्व

रान पारवरे - रानातील पारवरे

राम रगाडा - गर्दी, पराकाष्टेची दाटी

राजे रजवाडे - राजे, संस्थानिक, सरदार इ.

राख रांगोळी - नाश, विध्वंस

राग रंग - रागाची लक्षणे

रिकाम टेकटा - निरुद्योगी

रीतभात - रीतीरिवाज

रूपलावण्य - सोंदर्य, बांधेसूदपणा

रूसवा फुगवा - हट्ट, राग आणि चरफड

रोखठोक - उधारीचा नसलेला (रोरव), स्पष्ट

रोगराई - लहानमोठे रोग

लघाळ मावशी - गप्पा मारणारी बाई

लपत छपत - चोरून, गुप्तपणे

लहान सहान - बारीक सारीक, हलका

लक्षावधी - लारवो

लग्नकार्य - लग्न समारंभ, मंगल कार्य

लता वेली - वेली

लघळ पघळ - अतिशय बडबड

लंबा-चोडा (वक्‍्डा) - लांबलचक

लग्न-बिग्न - लग्न आदि समारंभ

लहान थोर - लहान आणि मोठा

लाकूड फाटा - घर बांधण्यासाठी लागणारे लाकूड विटा इ.

लाजकोंबडा - लाजाळू, भिडस्त

लाजलज्जा - लाज, मर्यादा

लांडा कारभार - नसती लुडबुड, उठाठेव

लांब लचक - प्रशस्त, अवाढव्य

लांडी लबाडी - लहान मोठी लबाडी, फसवणूक

लालन पालन - सांभाळ, संगोपन

लाडी गोडी - लाडकेपणा

लाच लुचपत - लाच, अप्रामाणिकपणाची देवाण घेवाण

लाल भडक - अतिशय तांबडा

लागे बांधे - नातीगोती

लांब सडक - लांब रस्ता

लांडगे-कोल्हे - हिंस्त्र फ्शु

लुंगा सुंगा - बारीक, क्षुद्र, नालायक

लुळापांगळा - कमजोर, व्यंग असलेला

लेचापेचा - अशक्त, कमजोर

लेकरे बाळे - मुले बाळे

लोक-परलोक - इहलोक व परलोक

लोट पोट - लोळण, बेसुमार, मोज, आनंद

लोणकडढी (थाप) - समयानुसार ठेवून दिलेली (थाप), रोटी बातमी

लोणकळे (तूप) - ताजे साजूक (तूप)

वज्रघात - मोठी आपत्ती

वजन माप - प्रमाण

वरण भात - साधे जेवण

वर्ण धर्म - व्यवहार, जातीला योग्य असा आचार

श्रत वैकल्य - श्रताची अपूर्णता, नेम, त्रते

वर रवाल - उंचसरवल, विषम रीतीने

वर्णहीन - जातीहीन

वर्ण क्रम - अक्षरांचा क्रम

वृक्षवाटिका - बाग, उपवन

व्यथा वेदना - दु:स्व, वेदना

क्टहुकुम - ताबडतोब अमलात येणार्‍या कायद्याचे फर्मान

वडील धारा - घराण्यात शिस्त रारवण्याचा अधिकार असलेली व्यक्‍ती

वरचष्मा - वरचढपणा, वर्चस्व

वरदहस्त - मोठ्यांचा आशीर्वाद, वर देण्यासाठी उचललेला हात

वरदक्षिणा - वधूचा प्रिता वरास देतो ती रक्‍कम

वहिवाट - चाल, रीत, व्यवस्था

वाडवडील - पूर्वज, वडील माणसे

वास्तपस्त - विचारपूस

वाईटसाईट - निरुपयोगी, निरर्थक

व्यापार उदीम - व्यवहार, कामधंदा

वादळ वारे - तुफान

वाकडा तिकडा - वक्र

वाटा घाटी - चर्चा, वादविवाद, वाटाघाट

वाक्‌ बगार - कुशल, पटाईत

वाचाळ पंचविशी - बडबड लावणे

वाणसोदा - वाणसवदा, किराणा माल

वाजत गाजत - धुम धडाक्यात

वाजागाजा - प्रसिद्धी, गवगवा

वाटचाल - प्रवास

वादविवाद - चर्चा

वारे माप - प्रमाणाबाहेर. विसंगत

विघ्नसंतोषी - दुसऱ्यांच्या कामात विघ्न आलेले पाहून संतोष मानणारा

विचारपूस - वास्तपुस्त, चोकशी

विधिघटना - नशीब, प्रारब्ध, कर्मगती

वितंडवाद - अट्टाहासाने रवोटा पक्ष स्थापन करण्यासाठी वादविवाद

विनासायास - श्रमाशिवाय

विरहव्यथा - विरहामुळे, होणारे दु:रव

विल्हेवाट - उधळपट्टी, व्यवस्था, योग्य योजना

विश्‍वासघात - विश्‍वास दारववून फसवणूक, बेइमानी

विस्मय चकित - आश्रर्यचकित

वेडा वाकडा - वाकडातिकडा

व्यासपीठ - उच्चासन, पुराणिकांचे आसन

शत पावली - जेवाणानंतरच्या फेऱ्या

शरीर प्रकृती - शरीराची ठेवण, स्वभाव

शंरवशिंपले - समुद्रात राहणार्‍या काही प्राण्यांची घरे

शतमूर्र्व - अत्यंत मूर्र्व

शहाणा सुरता - बुद्धीमान, हुषार व देरवणा

शरीर यष्टी - शरीर ठेवण, अंगकाठी

शब्द पाल्हाळ - शब्दावडंबर, शब्दजाल

शर पंजर - बाणांचा पिंजरा, पलंग

श्रम जीवी - मेहनती

श्रमदान - समाजासाठी विनामूल्य कष्टाचे काम करणे

शिळापाका - उरलेसुरलेले जेक्ण

शिवाशिव - स्पृश्य व अस्पृश्य यांचा गोंधळ

शिकला सवरलेला - शिक्षण घेतलेला, शिक्षित

शिवण टिपण - शिवणकाम

शिरोमणी - मुकुटमणी, श्रेष्ठ इसम

शिपाईप्यादे - जासूद, सैनिक

शीघ्चकोपी - रागीट, तापट

शेजारपाजार - शेजार

शेठसावकार - सावकार, व्यापारी

शेंडेफळ - अरवेरचे मूल

शेती भाती - शेतीवाडी, शेती, शेत जमीन

शेला पागोटे - बहुमानाची वस्त्रे

शेणसडा - पाण्यात शेण घालून जमिनीवर शिंपडणे

शेळ्या मेंढ्या - पाळीव जनावरे, बुद्धिबळातील एक डाव

शे दोनशे - शंभर-दोनशे

षोडशोपचार - विधीपूर्वक केलेले काम, पूजेचा विधी

सकट निकट - एकूण सगळे

संगतीसोबती - स्नेही, दोस्त, संगतसोबत

सगा सोयरा - नातेवाईक, सगेसोबती, सगे संबंधी, सोयरा धायरा

सडपाताळ - किरकोळ अंगाचा, रोडका

सणवार - सणबीण,

सदलाबदल - अदलाबदल

समज उमज - पूर्ण जाणीव, ज्ञान

सर मिसळ - मिश्रण, एकत्रीकरण

स्वयंपाक पाणी - जेवण

सटरफटर - किरकोळ

सदा सर्वदा - नेहमी, सतत

सरळसोट - सरळ

सणसुदी - सणाचा दिवस

सडा सारवण - झाडलोट

समुद्रमंथन - समुद्र घुसळणे

वादविवाद - वाटाघाट

सल्यापसल्य - चांगळे वाईट

समुद्रमेरवला - पृथ्वी

सवतासुभा - स्वतःचे असे निराळे

सती सावित्री - पतिव्रता, साध्वी

सटी सामासी - क्वचित प्रसंगी, कधीतरी

सत्ययुग - चार युगातील पहिले युग, सुवर्णयुग,

सत्वनिष्ठ - सत्व न सोडणारा

सल्लामसलत - विचार विनिमय, हितवाद

सरसकट - सरासरी, एकत्रितपणे

सत्य-असत्य - रवरेरवोटे

सर्वसामान्य - सर्वास लागू होणारा

सारवरभात - सारवर व केशर घालुन केलेला भात

साद पडसाद - प्रतिध्वनी

साधाभोळा - सरळ, स्वभावाने गरीब

सागरतीर - समुद्रतीर, समुद्र किनारा

सांड लवंड - सांडासांड, सोडणे, पालथे करणे

साडी चोळी - स्त्रियांचा पोषारव

साज-शृंगर - थाटमाट, सजणे, नटणे

सारवर झोप - अरुणोदयाच्या वेळची झोप

साधा सिधा - सरळ, एकमार्गी, निष्कपट

सांज सकाळ - नेहमी

सामान सुमान - चीज वस्तू, सामग्री, साहित्य

स्नान संध्या - स्नान व संध्या, देवपूजा

सांग सुगरण - नुसती तोंड पाटील की करणारी

सांगा वांगी, सांगोवांगी  - ऐकीव गोष्ट

साधक बाधक - अनुकूल व प्रतिकूल, योग्य अयोग्य

सासुरवाडी - पत्नीचे माहेर

साळीमाळी - समाजातील काही वर्ग

साफसफाई - स्वच्छता, साफसुफी

साधुसंत - साधू आणि संत

स्त्री-पुरुष - पतीपत्नी, पुरुष व सिरिया

सुरव-सोहळा - आनंददायक प्रसंग

सुईदोरा - सुई आणि दोरा

सुकाळसोदा - अत्यंक स्वस्त मालाची देवघेव

सुरंगाठ - सहज सुटण्यासाररवी गाठ

सुतराम - जरासुद्धा (नाही)

सुदामपोहे - गरीब माणसाची भेट

सुतोवाच - सुचविणे, सांगण्यास किंवा बोलण्यास सुरवात करणे

सेवासुश्रूषा - आजारी माणसाची काळजी घेणे

सोनेनाणे - सोने व इतर किमती वस्तू

सोक्षमोक्ष - गुंतून पडळेल्या व्यवहाराचा काही तरी कायमचाशेवट करणे, मोकळीक

सोयरे सूतक - लागे बांधे

सोवळे ओवळे - शुद्धतेने राहण्यासाठी सोवळेपणाची स्थिती

हरीवदन - हरीचे नामस्मरण

हरिचंदन - केशर, पिवळा चंदन

हसवाहसवी - हास्य

हलकी सलकी - कमी दर्ज्याची, कमी प्रतीची

हवा पाणी - वातावरण

हळदीकुंकू - सोभाग्यदर्शक, हळद कुंकू

हसतरवेळत - मजेत, हासत बागडत

हरि पाठ - विठ्ठल भक्तीपर अभंग

हवा पालट - हवेत बदल

हमरीतुमरी - हंबरातुंबरी, जोराचे भांडण, हमरातुमरी

हकनाक - हकनाहक, विनाकारण

हर हुन्नर - प्रत्येक कोशल्य, कसब

हाड वैर - अत्यंत तीव्र व फार जुने वेर

हात घाई - अती घाई

हातचलारवी - हस्त चापल्य, नजरबंदीचा कारभार

हातानिराळा - हातावेगळे, घेतलेले काम संपविणे

हाल अपेष्टा - नाना प्रकारची संकटे, आपत्ती

हाव भाव - भावनादर्शक अभिनय

हृदय शून्य - निर्दय, क्रूर

हाल हवाल - हकीकत, वर्तमान, हालअपेष्टा

हाडी मासी - शरीराने, अंगकाठी, शरीर रचना

हास्य विनोद - थट्टा मस्करी

हिरवा-निळा - रंगाची छटा

हिरवा गार - गडद हिरवा

हिरवा पिवळा - रंगाची छटा

हेकेरवोर - हट्टी, दुराग्रही

हेवेरवोर - व्देशी, मत्सरी

हेवादावा(हेवादेवा) - शत्रूभाव, व्देश, मत्सर

हेबती गेबती - अजागळ

हैदोसदुल्ला - हैदोस, गोंधळ

होमहवत - होम, यज्ञ

होसमोज - चेन, इच्छा

क्षमा याचना - क्षमेची भिक्षा मागणे

क्षणोक्षणी - पावलो पावली, प्रत्येक क्षणास

क्षीरसागर - दुधाचा समुद्र

क्षेम कुशल - कुशल क्षेम समाचार

ज्ञान विज्ञान - शास्त्रीय ज्ञान

ज्ञानदीप - बुद्धीरूपी दिवा

ज्ञान कोश - ज्ञानाचा कोश (सिंग्रह)

ज्ञान अज्ञान - ज्ञान आणि अज्ञान

ज्ञान साधना - ज्ञान संपादन करणे

ज्ञान सागर - ज्ञान रूपी सागर

ज्ञान मंदिर - शाळा, ज्ञान प्राप्त होण्याचे ठिकाण